SARIMSAK!
ÖZET: Köpeğiniz için uygun miktarlarda (boyutlarına göre) sarımsak zehirli değildir. Köpeğinize sarımsak yedirmeli misiniz? Bu size ve veteriner hekiminize kalmış. Bu makalenin amacı, sarımsağın nasıl bu kadar korkulan bir hale geldiğini, gerçek faydalarını ve risklerini açıklamaktır ve en önemlisi, gerçek gıdalarla ilgili yersiz korkuyu ortadan kaldırmaya yardımcı olmaktır. 🙂
Bir Şeyi Zehirli Yapan Nedir?
Toksisite karmaşık bir konudur. “Doz zehri belirler” şeklindeki eski deyişin bilimsel bir dayanağı vardır, ancak her şey gibi bu da toksine büyük ölçüde bağlıdır. Birçok vitamin, özellikle sentetik formlarında, küçük miktarlarda toksiktir (örneğin D ve A vitaminleri, ancak demir, bakır ve çinko gibi bazı mineraller de yüksek dozlarda sorunlara neden olabilir). Sentetik kimyasalları en zehirli olarak düşünme eğilimindeyiz, ancak dünyadaki en toksik bileşiklerin çoğu tamamen doğaldır.
Botulinum toksini (botoksda bulunan madde) bilinen en ölümcül biyolojik toksin olarak kabul edilir. WHO’ya göre, medyan letal doz vücut ağırlığının kilogramı başına 2 nanogramdır. Bunu bir perspektife oturtmak gerekirse, tek bir tuz tanesi yaklaşık 58.000 nanogramdır. Bu inanılmaz toksisiteye rağmen, her yıl 10 milyondan fazla botoks prosedürü uygulanmaktadır. Piyasa araştırma firmaları, kullanımın her yıl yaklaşık %15 oranında arttığını tahmin etmektedir. Yani, sadece birçok insan dünyanın en toksik maddesini rutin olarak yüzlerine enjekte etmekle kalmıyor, her yıl daha fazla insan bunu yapıyor.
Tekrar tekrar belirttiğimiz gibi, saf su bile çok fazla içilirse toksik olabilir. Birçok kişi hiponatremiye yenik düşmüştür. Bu durum, kandaki sodyum seviyeleri aşırı su nedeniyle seyreldiğinde meydana gelir, bu da beyin şişmesi, nöbetler ve nadir durumlarda ölüme yol açar. Su bile toksik olabiliyorsa, hemen hemen her şey de toksik olabilir.
Sarımsağın Faydaları
Sarımsak tüketiminin insanlarda ve hayvanlarda sayısız sağlık faydası vardır. Sarımsak, binlerce yıldır birçok kültürde halk ilacı olarak kullanılmıştır. Modern zamanlarda, insanlar üzerinde yapılan sarımsak araştırmaları, bağışıklık fonksiyonu, kan basıncını düşürme ve iltihabı azaltma gibi birçok fayda göstermiştir.
Köpeklerde, birkaç çift kör kontrollü çalışma istatistiksel olarak anlamlı faydalar göstermiştir. Bir çalışmada, sarımsak tüketimi diyabetik köpeklerde kan glikoz seviyelerinde azalma göstermiştir. Bazı çalışmalar, anti-inflamatuar enzimlerde artış olduğunu göstermiştir. Bu son çalışma, düşük dozlarda aneminin (sarımsak ve soğan tüketimi ile ilgili temel endişe) mevcut olmadığını da göstermiştir. Daha fazlası aşağıda.
Köpeklerde ve İnsanlarda Sarımsak Zehirlenmesi Farkı
Sarımsağın yüksek dozlarının köpekler için zehirli olabileceği doğrudur. Tiosülfatlar, sarımsak ezildiğinde ve sarımsaktaki kükürt bileşiklerinin metabolize edilmesi sırasında oluşur. Bu bileşikler, kırmızı kan hücrelerinin içindeki hemoglobine zarar verebilir. Çok sayıda kan hücresi hasar gördüğünde, bir bağışıklık tepkisi tetiklenir ve makrofajlar bu hasarlı hücreleri yok etmek için görevlendirilir, bu da hemolitik anemiye neden olur. Kırmızı kan hücreleri vücutta oksijen taşıdığı için, kırmızı kan hücrelerinde aşırı hasar organlara zarar verebilir ve nadir durumlarda ölüme neden olabilir.
İnsanlar tiyosülfatlara iki nedenden dolayı daha az duyarlıdır: Birincisi, tiyosülfatları nötralize eden daha yüksek enzim seviyelerimiz var. İkincisi, köpeklerin kırmızı kan hücreleri tiyosülfatlardan kaynaklanan oksidatif strese karşı daha hassastır. Başka bir deyişle, hem köpekler hem de insanlar sarımsaktaki toksinleri sindirmek için mekanizmalara sahiptir, ancak insanlar bunu köpeklerden çok daha yüksek bir kapasiteyle yapabilir.
Hormesis: Küçük Bir Kötülüğün Aslında İyi Olması
1982-1984 yılları arasında Tayvan’ın Taipei kentinde, yanlışlıkla radyoaktif madde ile kirlenmiş çelikle bir grup apartman inşa edildi. Toplamda yaklaşık 10.000 kişi, 9 ila 20 yıl boyunca yüksek düzeyde radyasyona maruz kaldı. Ortalama olarak, sakinler yılda 0,4 sievert radyasyona veya yıllık tavsiye edilen limitin yaklaşık 400 katına maruz kaldılar. Bu rakamlara göre, sakinlerin çok daha yüksek oranda kanser ve doğum kusurları görülmesi gerekiyordu.
Şaşırtıcı bir şekilde, nüfusu inceleyen araştırmacılar, sakinlerin çok daha düşük bir kanser ve doğumsal kusur oranına sahip olduğunu buldu. İlk araştırma, genel nüfusa kıyasla kanser oranlarında %96,4’lük ve doğum kusurlarında %93,5’lik bir azalma buldu. (Sakinlerin çoğu daha genç olduğu için, daha sonra yaş kontrollü çalışmalar kanser rakamını genel nüfusa kıyasla toplam kanser oranlarında %40’lık bir azalmaya revize etti, ancak bazı nadir kanserlerin daha yüksek bir insidans gösterdiğini buldu.) Bu kadar yüksek radyasyon maruziyetiyle, bu kadar büyük bir grubun genel nüfusa göre daha düşük bir kanser ve doğum kusuru oranına sahip olması dikkate değerdir. Etki hala tartışmalı olsa da, bu olgu radyasyon hormesis olarak bilinir.
Hormesisin egzersiz de dahil olmak üzere birçok örneği vardır (inanmayabilirsiniz ama egzersizin faydaları da bir zamanlar hararetli bir şekilde tartışılıyordu), burada kas ve eklemleri strese sokmak daha güçlü dokuya yol açar. Diğer örnekler arasında hayvanlarda yaşam süresini artıran kalori kısıtlaması ve metabolizmayı hızlandıran ve stres direncini artıran ısı stresi (örneğin sauna) yer alır. Elbette bu şeyleri aşırıya kaçmak önemli hasarlara neden olabilir; örneğin aşırı egzersizden kaynaklanan yaralanma, şiddetli kalori kısıtlamasından kaynaklanan açlık ve aşırı ısıdan kaynaklanan sıcak çarpması.
Polifenoller, tanenler ve alkaloidler gibi bitki bileşikleri muhtemelen hormesis yoluyla çalışır. Sarımsaktaki tiyosülfatlar gibi bu bileşikler, böcekler için hafif derecede toksiktir, ancak küçük dozlarda diğer hayvanlar için faydalıdır. Ancak büyük dozlar sorunlara neden olabilir. Çoğu şeyde olduğu gibi, azı karar çoğu zarar.
Araştırmalarda Sarımsak Dozları
Sarımsağın toksisitesi abartılmıştır. Sarımsağın köpekler için toksik olduğu sonucuna varan çalışmaların çoğu, köpeklere büyük miktarlarda çiğ sarımsak yedirilerek yapılmıştır. Sarımsağı pişirmek, organik kükürt bileşiklerinin (tiosülfatlar) 50°C’nin üzerinde ayrışmaya başlaması nedeniyle gücünü önemli ölçüde azaltır.
Günde vücut ağırlığının kilogramı başına 5 gram çiğ sarımsağa eşdeğer sarımsak ekstresi verilen küçük, kontrollü bir çalışmada köpeklerde hemolitik anemi gelişmediği ancak kırmızı kan hücresi hasarına dair kanıtlar bulunduğu tespit edildi. Sarımsak verilmemesi tavsiye edildi, ancak test grubundaki doz, Cedric’in (6.3 kg) her gün 5-7 diş çiğ sarımsak yemesine eşdeğer olurdu. Biz bile her gün bu kadar pişmiş sarımsak yemiyoruz.
Ayrıca, günde 5 g/kg, artan anti-inflamatuar aktivite (çok iyi bir şey) gösteren çalışmada verilen dozdan yaklaşık 50-100 kat daha fazladır. O çalışmada, günde kilogram başına hem 45 mg hem de 90 mg eski sarımsak etkiliydi. Daha yüksek doz, Cedric’in en son videomuzdaki sarımsaklı ekmekte yediği miktara veya kabaca haftada bir ila iki diş sarımsağa denk geliyordu.
Köpeklerde sarımsak tüketimi sonrası hemolitik anemi gösteren çalışmalar, onlara çok yüksek dozlar vermiştir. Örneğin, %11 tam sarımsak tozu içeren kuru köpek maması vermeye eşdeğer bir doz anemiyi gerçekten tetikler. Ama kim bunu yapar ki? Diğer anekdotsal toksik raporlar, minyatür schnauzer gibi küçük köpeklerin büyük porsiyonlarda fırınlanmış sarımsak tüketmesini içerir. (Minyatür schnauzer’lar metabolik sorunlarıyla bilinirler.)
Sonuç
Köpeğinize kesinlikle sarımsak yedirmek zorunda değilsiniz. Önemli olan, ondan korkmanıza gerek olmamasıdır! Eğer sarımsak yedirmek isterseniz, küçük miktarlarda sadece iyi tolere edilmekle kalmaz, aynı zamanda faydalı olduğuna dair önemli kanıtlar da vardır. Haftada 1-2 diş sarımsak (küçük bir köpek için) verirseniz, potansiyel faydaları arasında kan şekeri seviyelerini düşürmek, kan basıncını düşürmek ve anti-inflamatuar enzimleri artırmak yer alır. Bazı köpekler özellikle hassas olsa da, sarımsağın köpekler için toksik olduğu fikri büyük ölçüde abartılmıştır. Bilime güvenin, anekdotlara değil ve sizi etkilemek için kullanılan korku taktiklerini DAİMA sorgulayın.
Bu yazının orjinaline buradan ulaşabilirsiniz, bu yazı 2 Gurme Pati blog için derlenmiştir.
https://kitchen.preciouscreatures.co/p/garlic-for-dogs?utm_source=post-email-title&publication_id=2053895&post_id=166575116&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=true&r=3y2z1s&triedRedirect=true&utm_medium=email